Tadeusz Hollender
Biografia
Tadeusz Hollender urodził się 30 maja 1910 roku w Leżajsku jako syn inżyniera geometry Antoniego i Idy z domu Pisarskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Stanisławowie i Tłumaczu, należąc do Związku Harcerstwa Polskiego. Po zdaniu matury w 1928 roku rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a następnie przeniósł się na polonistykę. Już w czasie studiów zadebiutował wierszem „Święty Mikołaj” opublikowanym w „Ilustrowanym Kurierze Codziennym” w 1929 roku.
W latach 30. XX wieku Hollender związał się z lewicowym środowiskiem literackim Lwowa. Był redaktorem naczelnym czasopisma „Małopolanin”, a następnie współzałożycielem i redaktorem naczelnym pisma „Sygnały”. W 1934 roku zdobył pierwszą nagrodę w Turnieju Młodych Poetów „Wiadomości Literackich” za wiersz „Stulecie”. Jego utwory ukazywały się w czołowych czasopismach literackich, m.in. w „Wiadomościach Literackich”, „Skamandrze” i „Szpilkach”. W 1936 roku wydał debiutancki tom poezji „Czas który minął i inne wiersze”.
Po przeprowadzce do Warszawy w 1937 roku pracował jako redaktor działu literackiego w „Głosie Powszechnym” i współpracował z pismami „Albo-albo” oraz „Czarno na białem”. W 1938 roku odbył podróż do Palestyny, Turcji, Grecji i Rumunii, skąd przesyłał reportaże do polskich czasopism. Po wybuchu II wojny światowej przebywał początkowo we Lwowie, gdzie odmówił podpisania deklaracji poparcia dla sowieckiej okupacji. W sierpniu 1941 roku przedostał się do Warszawy, angażując się w konspiracyjne życie literackie.
W okupowanej Warszawie Hollender brał udział w Akcji N i współpracował z Biurem Informacji i Propagandy AK. Redagował tajne pisma, publikował wiersze i satyry pod pseudonimami, organizował konspiracyjne wieczory literackie. W 1942 roku otrzymał pierwszą nagrodę w podziemnym konkursie poetyckim im. J. Czechowicza za wiersz „Wspomnienie z Grecji”. 19 maja 1943 roku został aresztowany przez gestapo i osadzony na Pawiaku, a 31 maja rozstrzelany w ruinach getta warszawskiego.
Tadeusz Hollender pozostawił po sobie bogaty dorobek literacki, w tym tomy poezji, zbiory satyr i fraszek oraz przekłady poezji ukraińskiej. Jego twórczość cechowała się drwiną i satyrą wymierzoną w sanację, endecję, mieszczaństwo i faszyzm. Zginął jako ofiara niemieckiego terroru, ale jego dzieła przetrwały, stanowiąc świadectwo odwagi i talentu.